İran’da zorunlu örtünme kuralına uymayarak internet üzerinden canlı yayın konseri düzenleyen 29 yaşındaki müzisyen Parastoo Ahmadi ve çalışma ekibine verilen 74’er kırbaçlık ceza, temyiz mahkemesi tarafından duruşma açılmaksızın kesinleştirildi. Mahkeme, şarkıcı ile sekiz kişilik prodüksiyon ekibine yurt dışına çıkış yasağı ve iki yıl süreli mesleki kısıtlama getirdi.
Ahmadi, Aralık 2024’te YouTube kanalından yayımlanan dinletide kolsuz kıyafetle ve başörtüsüz olarak sahne almıştı. Yayının internette geniş kitlelere ulaşıp milyonlarca izleme almasının ardından İran yargı makamları, performansta yasal ve kültürel düzenlemelerin çiğnendiği gerekçesiyle adli süreç başlattı.
Kum kentindeki ceza mahkemesi, geçen haziran ayında aldığı kararla Ahmadi ve beraberindeki sekiz orkestra ile prodüksiyon çalışanını “müstehcen ve uygunsuz materyal yayımlayarak kamu ahlakını zedelemek” isnadıyla mahkûm etmişti. Sanıklara 74 kırbacın beraberinde iki sene süresince görsel ve işitsel faaliyet yürütme yasağı verilmiş, yurt dışına çıkışları engellenmişti.
Avukatlardan Karara ve Usule Tepki
Hükümlülerin hukuk temsilcileri, üst mahkemenin temyiz itirazını duruşmasız olarak geri çevirdiğini bildirdi. Sürece dair BBC’ye değerlendirmede bulunan savunma avukatı şu açıklamayı yaptı:
Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı.
Temyiz sürecinin işleyişine dikkat çeken avukat, yargı merciinin tavrına dair şu ifadeleri kaydetti:
Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor.
Sanatçılar ve Hak Örgütlerinden Kınama
Yargının cezayı onaylaması sosyal ağlarda ve kamuoyunda tepki topladı. Ülke dışında yaşayan şarkıcı Googoosh, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şöyle dedi:
Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir.
Müzisyen Hüseyin Alizadeh tepkisini şu sözlerle ortaya koydu:
Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım.
Uluslararası Af Örgütü, bedensel cezanın insan hakları standartlarına aykırı olduğunu belirterek şu vurguda bulundu:
Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini.
Benzer bir ceza Ocak 2024’te sosyal medyada başı açık fotoğrafını yayımlayan Kürt kökenli aktivist Roya Heshmati’ye de uygulanmış, Heshmati aynı gerekçeyle 74 kez kırbaçlanmıştı. Hak savunucusu örgüt Hengaw, Heshmati’nin infaz sırasında kadın personelin zorla başını örttüğünü, erkek görevlinin ise sırt, omuz, bacak ve kalça bölgelerine vurduğunu aktardığını duyurmuştu.
Mahsa Amini Sonrası Dönem
İran’daki yasal düzenlemeler uyarınca ergenlik çağını aşmış kadınların ve kız çocuklarının saçlarını tamamen örtmesi ve bol kıyafetler tercih etmesi zorunlu tutuluyor. 2022 senesinde 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin kıyafet kurallarına uymadığı gerekçesiyle ahlak polisi tarafından gözaltına alınmasının ardından yaşamını yitirmesi, ülke çapında kitlesel protestolara yol açmıştı.
Gösterilerin güvenlik güçlerince bastırılmasının ardından çok sayıda kadın kamusal alanlarda başörtüsü takmamayı sürdürürken yetkililer gözaltı, idari uyarı ve ticarethane kapatma adımlarına devam ediyor.
Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel, başörtüsü kontrollerine yönelik yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail ile yaşanan çatışma şartları sebebiyle güvenlik birimlerinin şu an için bu alana gereken yoğunlukta odaklanamadığını belirtti.
Yorumlar kapalı.