Nepal’de Langtang/Lirung Dağı buzulunun çökmesiyle başlayan ve 1,6 milyon kişiyi etkileyen taşkın felaketinde can kaybı 1.451’i aşarken, ortaya çıkan milyarlarca dolarlık ağır bilanço iklim tazminatı taleplerini hızlandırdı. Ağır kayıplar veren ülke, küresel mekanizmalardan borç yerine doğrudan adalet odaklı finansman bekliyor.
Can Kaybı ve Altyapıdaki Ağır Tahribat
Hükümetin durum raporuna göre, 26 Ağustos 2026’da Langtang/Lirung Dağı’nın kuzeyindeki yüksek irtifa buzulunun çökmesi sonucu devasa bir kaya tsunamisi meydana geldi. 19 Eylül 2026 verileri doğrultusunda felakette en az 1.451 kişi yaşamını yitirdi, 5.786 kişinin ise kayıp olduğu kaydedildi. Güvenlik güçlerinin yürüttüğü tahliye operasyonlarında 13.784 kişi kurtarıldı.
Afet beş bölgede altyapıya ağır darbe vurdu. İlk belirlemelere göre 41 araç köprüsü, 3.702 konut, kara yolu ağları ve 12 hidroelektrik santrali projesi zarar gördü. Toplamda 7.570 özel mülk, 48 kamu binası, 18 okul, yedi sağlık tesisi ve 30 kültürel miras alanı hasar listesine girdi.
Mali İhtiyaç ve Uluslararası Fon Başvuruları
Hızlı Hasar ve İhtiyaç Değerlendirmesi (RDNA) raporu, afetin yol açtığı toplam hasar ve kaybın 2,66 milyar ABD dolarını aştığını ortaya koydu. İyileştirme ve yeniden inşa çalışmaları için 4,72 milyar ABD doları gerekirken, sosyal sektörün toparlanması yaklaşık 685 milyon dolarlık kaynak gerektiriyor. Önümüzdeki altı aylık acil müdahaleler için ise 5,7 milyon ABD dolarına ihtiyaç duyuluyor.
Dünya Hava Tahsisi (WWA) bünyesindeki araştırmacılar afeti şu sözlerle kayıt altına aldı:
“Nepal-Çin sınırındaki Himalayalar boyunca enkaz seline dönüşen feci bir kaya-buz çığı”
Uzmanlar felaketin arka planına ilişkin resmi değerlendirmelerinde şu tespiti paylaştı:
bölgede son yıllarda daha sık ve yıkıcı hale gelen taşkınlarda iklim değişikliği ile artan sıcaklıkların belirleyici rol oynadığını ifade etti.
Nepal Hükümeti, oluşan zararın karşılanması amacıyla Kayıp ve Zarar Fonu’na resmi tazminat müracaatında bulundu. Fon yönetim kurulunun 20 milyon ABD dolarına kadar desteği gündemine alacağı aktarılırken yetkililer şart koştu:
Nepal’in selin nedenlerine dair yeterli kanıt sunması gerektiğini belirtti.
İklim Adaleti Eylemleri ve Diplomatik Girişimler
Dünya Bankası’nın sunduğu imtiyazlı kredi teklifine karşı çıkan sivil toplum temsilcileri, borçlanma yerine hibe verilmesini savunuyor. Taleplerini duyurmak isteyen on genç eylemci, 18 Eylül 2026 tarihinde Manaslu Dağı ana kampında açlık grevi başlattı. Eylemciler buzul göllerinin ortak denetlenmesini ve sorumluluğu bulunmayan iklim etkilerine karşı Nepal’e doğrudan tazminat ödenmesini istiyor.
Başbakan Balendra Shah, 81. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York’ta iklim krizini gündeme taşıyacak. Zirveye katılan Dışişleri Bakanı Sisir Khanal ise uluslararası platformlarda destek çağrılarını yürütecek.
Evlerini kaybeden 1.743 afetzede Rasuwa, Nuwakot ve Dhading’deki 27 geçici barınma merkezine yerleştirildi. Tesisler dışında kalan aile fertlerine ise dört ay boyunca aylık 98 ABD doları (15.000 Nepal Rupisi) ödeme yapılması planlanıyor.
Yorumlar kapalı.