DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, 455 bin 758 yatırımcının etkilendiği fon krizindeki siyasi ve bürokratik bağlantılar ile denetim süreçlerinin aydınlatılması amacıyla TBMM Başkanlığına Meclis araştırması önergesi verdi. Çiçek, oluşan mağduriyetlerin kamu kaynaklarından değil, haksız kazanç sağlayan sorumlulardan karşılanması gerektiğini vurguladı.
TBMM Başkanlığı’na sunulan araştırma önergesinde krizin yalnızca aracı ve portföy yönetim şirketleriyle sınırlandırılamayacağını ifade eden Çiçek, piyasa denetleyicileri ile siyasi karar mekanizmaları arasındaki bağların incelenmesi gerektiğini kaydetti.
“Mesele yalnızca kimin hangi işlemi yaptığı değil”
Çiçek, krizin arka planındaki ilişki ağına işaret ettiği önerge gerekçesinde şu değerlendirmede bulundu:
“Yatırım fonları üzerinden ortaya çıkan vurgun, birkaç fon yöneticisi veya şirketin işlemleriyle açıklanabilecek bir mesele değildir. Fon ve portföy yönetim şirketlerinden aracı kurumlara, piyasa altyapısından düzenleyici kurumlara ve siyasi-bürokratik karar mekanizmalarına uzanan ilişkiler zinciri bu sürecin nasıl büyüyüp sürdürülebildiğini göstermektedir. Dolayısıyla mesele yalnızca kimin hangi işlemi yaptığı değil; bu ölçekte bir servet ve risk aktarımını mümkün kılan ekonomik, siyasi ve bürokratik ilişkiler bütünüdür”
Kurumların takvimine dikkat çekti
Finansal kurumların risk tablosunu kriz patlak vermeden önce bildiğini belirten Çiçek, süreç takvimini şu sözlerle aktardı:
“Nitekim risklerin ancak kriz patladıktan sonra fark edildiği söylenemez. SPK, olağandışı fiyat hareketlerinin 2025’in son çeyreğinde gözlemlendiğini ve konunun 2 Aralık 2025’te Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesinin gündemine geldiğini açıklamıştır. Bakanlık 11 Şubat 2026’da düzenleme taslağının yürürlüğe alınmasını bildirmesine rağmen Rehber ancak 28 Ağustos’ta yayımlanmış; 17 Eylül’de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fon tasfiyeye alınmıştır. SPK, bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunduğunu 23 Eylül’de açıklamıştır. Devlet kurumları riski aylar öncesinden bildiği halde bu fon ve şirket ağları büyümeye ve yeni yatırımcı çekmeye devam etmiştir”
Sistemin işleyişinin münferit vakalarla açıklanamayacağını vurgulayan Çiçek, denetim zafiyeti iddialarına ilişkin konuştu:
“Fonların büyümesi, belirli hisselerde yoğunlaşması ve yatırımcılara açılması çok sayıda kurumun gözetiminde gerçekleşmiştir. Lisanslı ve sürekli kayıt üreten bir sistem içerisinde yüz binlerce kişiyi etkileyen bu mekanizma ne ‘yetersiz denetim’ ne de birkaç kişinin ‘sistemi kandırdığı’ iddiasıyla açıklanabilir”
Siyasi ve bürokratik iddialar
Kamuoyuna yansıyan isimler ve şirket yapıları arasındaki bağların aydınlatılmasını isteyen Çiçek, önergesinde şu ifadeleri kullandı:
“Basına ve Meclis gündemine yansıyan iddialarda Adalet Bakanı Akın Gürlek, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, eski Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu, AKP İzmir Milletvekili Mehmet Ali Çelebi ile bazı bürokratların veya yakınlarının TLY fonunun kapalı dönemiyle bağlantıları gündeme getirilmiş; tasfiye edilen Bulls fonlarının bağlı olduğu holdingin ortakları arasında Mumcu’nun eşinin bulunduğu da basına yansımıştır. Eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya, eşiyle birlikte OZATD hisselerinden kriz öncesinde 2,17 milyar lira çektiği iddiasının ardından AKP Genel Başkan Yardımcılığından istifa etmiş, iddialara yanıt vermemiştir. Mesele, iktidara ve üst bürokrasiye yakınlığın bilgiye erişim, işlem avantajı, denetimden kaçınma veya düzenleyici kararları etkileme imkânı yaratıp yaratmadığıdır”
Sermaye piyasaları ile bürokratik kadrolar arasındaki geçişkenliğe değinen DEM Parti Milletvekili Çiçek, şunları kaydetti:
“Sermaye ile bürokrasi arasındaki geçişkenlik de somuttur. Tera Finansal Yatırımlar Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, SPK’nın Şubat 2026’da fon düzenlemesi için görüş istediği Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) Yönetim Kurulu ve Denetim Komitesinde 2023-2026 yıllarında yer almıştır. Eski TCMB Başkan Yardımcısı Erkan Kilimci ise 18 Eylül 2026’ya kadar Tera Finansal Yatırımlar Holding’de Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve CEO olarak görev yapmıştır. Bu geçişkenlik, çıkar çatışmalarının nasıl önlendiği ve kamu gücünün sermaye çevreleriyle hangi kanallarda kesiştiği sorusunu doğurmaktadır”
“Krizin faturası topluma kesilmemeli”
Krizin ardından kamu kurumları ve bankaların attığı adımları hatırlatan Çiçek, faturanın halka çıkarılmaması gerektiğini belirtti:
“Kriz sonrasında kamu kurumları da devreye girmiştir. TCMB likidite imkânlarını genişletmiş, Türkiye Varlık Fonu borsada alım yapmış; kamu bankası Emlak Katılım, Katılımevim, Birevim ve İktisat Katılım Bankasının pay devirleri için resmî izin başvurusu yaptığını açıklamıştır. Mağduriyetlerin giderilmesi kamu bütçesinin özel zararları üstlenmesine indirgenmemelidir. Hukuka aykırı işlemlerden sağlanan haksız kazançlar ve ilişkili taraflara aktarılan kaynaklar geri alınarak mağdurların zararlarının giderilmesinde kullanılmalıdır. Krizin bedeli, oluşmasında hiçbir sorumluluğu bulunmayan emekçilere ve toplumun geneline ödetilmemelidir”
Çiçek, kurulması talep edilen araştırma komisyonunun görev çerçevesini şu sözlerle özetledi:
“Bu nedenlerle kurulacak Meclis Araştırması Komisyonu; sermaye grupları, siyasi iktidar, bürokrasi, piyasa altyapısı ve düzenleyici kurumlar arasındaki ilişkilerin bu mekanizmadaki rolünü; riskler bilindiği halde sistemin neden işlemeye devam ettiğini; kimlerin kazanç sağladığını, riskin ve zararın kimlere aktarıldığını; siyasi veya bürokratik nüfuzun süreçte etkili olup olmadığını; özel zararların kamu kaynaklarına aktarılıp aktarılmadığını ve mağduriyetlerin sorumlulardan tahsil edilecek kaynaklarla nasıl giderilebileceğini ortaya çıkarmalıdır”
Yorumlar kapalı.