İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi, eylül ayında 47,9 değerini alarak sektördeki daralmanın sürdüğüne işaret etti. Ağustosta 48,1 seviyesinde bulunan göstergedeki düşüşte, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gerilimlerin talep ve siparişler üzerindeki olumsuz yansımaları belirleyici rol oynadı.
Maliyet Baskısı ve Tedarik Zincirindeki Gecikmeler
Zorlu piyasa şartları ile talepteki zayıflama sebebiyle imalat sanayisinde üretim üst üste dördüncü ay gerileme kaydetti. Bölgesel çatışmaların etkisiyle tırmanan petrol, yakıt, nakliye ve ham madde giderleri, imalatçıların girdi maliyetleri enflasyonunu son dört ayın en yüksek seviyesine taşıdı. Şirketlerin ek maliyetleri etiketlere yansıtmasıyla nihai ürün fiyat artışları da aynı dönemin zirvesine ulaştı. Malzeme eksiklikleri ile deniz taşımacılığındaki aksamalar tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamasına yol açtı.
Sektörel Ayrışmada Gıda İmalatı Öne Çıktı
Anket kapsamında incelenen 10 ana sektörden 9’unda üretim kaybı yaşanırken, gıda ürünleri son 7 aylık aranın ardından üretimini artıran yegane sektör oldu. Üretimdeki en sert kayıp kimyasal, plastik ve kauçuk alanında gerçekleşti. Yeni sipariş hacmini genişletebilen tek alan yine gıda sektörü olurken, en belirgin daralma ağaç ve kağıt ürünlerinde görüldü. Yeni ihracat siparişlerinde ise gıda sektörünün yanı sıra kara ve deniz taşıtları sektörü de büyüme kaydetti.
İstihdam tarafında izlenen sektörlerin yalnızca ikisinde personel sayısı yükseldi. Kara ve deniz taşıtları üreticileri çalışan kadrolarını kesintisiz beş aydır genişletirken, elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe son üç ayda ikinci kez istihdam artışı gözlendi. Ağustosta tüm sektörlerde daralan satın alma faaliyetleri eylülde üç sektörde toparlandı ve en güçlü girdi alımı gıda sektöründe gerçekleşti.
Fiyat Artışları ve Çeyreklik Görünüm
En yüksek girdi maliyeti enflasyonu kara ve deniz taşıtları grubunda kaydedilirken, satış fiyatlarındaki en hızlı artış ana metal sanayisinde izlendi. Giyim ve deri ürünlerinde ise nihai fiyat yükselişi diğer sektörlere göre daha ılımlı kaldı.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu’daki savaş devam ederken, Türk imalatçıları eylül ayında da bu durumun etkilerini hissetmeye devam ettiğini belirtti. Harker, şunları kaydetti:
Üçüncü çeyrek boyunca görünüm önemli bir değişim göstermedi ve jeopolitik koşullara ilişkin belirsizlik sektörde büyümeyi sınırlamayı sürdürdü. Bununla birlikte, PMI’ın üçüncü çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin hafif üzerinde olması toparlanmaya yönelik bazı temkinli sinyaller verdi.
Yorumlar kapalı.